Git & GitHub Beginner to Advanced
အပိုင်း ၂: Git ကို စတင်အသုံးပြုဖို့ ပြင်ဆင်ခြင်း
မင်္ဂလာပါ။ အပိုင်း ၁ မှာ Git ဆိုတာ ဘာလဲ၊ GitHub က ဘာလဲ၊ Version Control က ဘာအတွက် လိုအပ်တာလဲ ဆိုတာတွေကို အတူတူ လေ့လာခဲ့ပြီးပြီ။ အခု အပိုင်း ၂ မှာတော့ Git ကို တကယ်စသုံးဖို့ ဘယ်လို ပြင်ဆင်ရမလဲ ဆိုတာကို အဆင့်ဆင့် ရှင်းပြပေးမယ်။ ဒီအပိုင်းမှာ Git ကို Install လုပ်နည်း၊ GitHub အကောင့်ဖွင့်နည်း၊ နဲ့ Git ရဲ့ အခြေခံ Configuration တွေ ဘယ်လို လုပ်ရမလဲ ဆိုတာတွေကို တစ်ခုချင်း လက်တွဲပြီး လုပ်ကြည့်မယ်။ ဘာမှ မစမခင် စိတ်အေးအေးထားပါ၊ ငါတို့ တစ်ဆင့်ချင်း လုပ်သွားမှာမို့ လွယ်လွယ်ကူကူ နားလည်သွားမှာပါ။
Git ကို ဘယ်လို Install လုပ်မလဲ?
Git ကို သုံးဖို့ဆိုရင် အရင်ဆုံး မင်းရဲ့ ကွန်ပျူတာထဲမှာ Git ကို ထည့်သွင်းထားဖို့ လိုတယ်။ ဒါကို Install လုပ်တယ်လို့ ခေါ်တယ်။ ဥပမာအနေနဲ့ ပြောရရင်၊ Git က မင်း ကွန်ပျူတာထဲမှာ သုံးမယ့် ကိရိယာတစ်ခုလိုပဲ။ မင်း စာရေးဖို့ ဘောပင်တစ်ချောင်း လိုအပ်တယ်ဆိုရင် အရင်ဆုံး ဘောပင်ကို သွားဝယ်ပြီး အိမ်မှာ ထားရသလိုပဲ၊ Git ကိုလည်း မင်းရဲ့ ကွန်ပျူတာမှာ ထည့်ထားဖို့ လိုတယ်။ ဒါမှ Git ရဲ့ အမိန့်တွေ (Commands) ကို သုံးလို့ရမှာ။
Git ကို Install လုပ်ဖို့ အဆင့်တွေက မင်းသုံးနေတဲ့ ကွန်ပျူတာ အမျိုးအစား (Windows, Mac, Linux) ပေါ်မှာ နည်းနည်းကွာခြားနိုင်တယ်။ ဒါပေမယ့် အခြေခံ လုပ်ရမယ့် အဆင့်တွေကတော့ သိပ်မကွာဘူး။ ငါတို့ အသုံးများတဲ့ စနစ်တွေအတွက် တစ်ခုချင်း ရှင်းပြပေးမယ်။
- Windows မှာ Git ကို Install လုပ်နည်း
- မင်းရဲ့ ဘရောက်ဆာ (Chrome, Firefox စသဖြင့်) ကို ဖွင့်ပြီး “git-scm.com” ဆိုတဲ့ ဝက်ဘ်ဆိုက်ကို သွားပါ။ အဲဒီမှာ “Download for Windows” ဆိုတဲ့ ခလုတ်ကြီးကို နှိပ်လိုက်ပါ။
- ဒေါင်းလုဒ်ပြီးသွားရင် ဖိုင်ကို ဖွင့်ပြီး “Next” ခလုတ်ကို နှိပ်ရင်း ဆက်သွားပါ။ နောက်ဆုံး “Install” နှိပ်ပြီး “Finish” နှိပ်လိုက်ပါ။
- Command Prompt ဖွင့်ပြီး
git --versionရိုက်ကြည့်ပါ။ “git version 2.XX.X” ပြရင် အဆင်ပြေပြီ။
- Mac မှာ Git ကို Install လုပ်နည်း
- Terminal ဖွင့်ပြီး
git --versionရိုက်ကြည့်ပါ။ Git မရှိသေးရင် Mac က အလိုအလျောက် ထည့်သွင်းဖို့ မေးလာလိမ့်မယ်။ “Install” ကို ရွေးပါ။ - ဒါမှမဟုတ် “git-scm.com” ကနေ ဒေါင်းလုဒ်လုပ်ပြီး တပ်ဆင်လို့လည်း ရတယ်။ ပြီးရင်
git --versionနဲ့ စစ်ကြည့်ပါ။
- Linux မှာ Git ကို Install လုပ်နည်း
- Terminal ဖွင့်ပြီး
sudo apt updateနဲ့sudo apt install gitဆိုတဲ့ အမိန့်တွေကို ရိုက်ပါ (Ubuntu အတွက်)။ - ပြီးရင်
git --versionနဲ့ အဆင်ပြေမပြေ စစ်ကြည့်ပါ။
GitHub အကောင့်ဖွင့်နည်း
Git ကို Install လုပ်ပြီးသွားရင် နောက်တစ်ဆင့်အနေနဲ့ GitHub အကောင့်တစ်ခု ဖွင့်ဖို့ လိုတယ်။ GitHub က အင်တာနက်ပေါ်မှာ မင်းရဲ့ ကုဒ်တွေ၊ ဖိုင်တွေကို သိမ်းပြီး တခြားသူတွေနဲ့ မျှဝေဖို့ နေရာပေးတဲ့ ပလက်ဖောင်းတစ်ခုဆိုတာ အပိုင်း ၁ မှာ ပြောခဲ့ပြီးပြီ။ GitHub အကောင့်မရှိရင် Git ကို တစ်ယောက်တည်း သုံးလို့ရပေမယ့်၊ GitHub နဲ့ တွဲသုံးမှ အဖွဲ့လိုက် အလုပ်လုပ်တာ၊ ကုဒ်မျှဝေတာတွေ လုပ်လို့ရမှာ။
GitHub အကောင့်ဖွင့်တာက ဥပမာ၊ မင်း Facebook ဒါမှမဟုတ် Gmail အကောင့်ဖွင့်သလိုပဲ လွယ်ကူတယ်။ အောက်က အဆင့်တွေကို လိုက်လုပ်ကြည့်ပါ။
- အဆင့် ၁: GitHub ဝက်ဘ်ဆိုက်ကို သွားခြင်း
ဘရောက်ဆာကို ဖွင့်ပြီး “github.com” ကို သွားပါ။ ပင်မစာမျက်နှာမှာ “Sign Up” ဆိုတဲ့ ခလုတ်ကို တွေ့လိမ့်မယ်။ အဲဒါကို နှိပ်လိုက်ပါ။ - အဆင့် ၂: အချက်အလက်တွေ ဖြည့်ခြင်း
GitHub က မင်းရဲ့ အီးမေးလ်၊ လျှို့ဝှက်နံပါတ် (Password)၊ နဲ့ သုံးချင်တဲ့ အကောင့်နာမည် (Username) ကို တောင်းလိမ့်မယ်။ ဥပမာ၊ မင်း အီးမေးလ်က “minmin@gmail.com” ဆိုရင်၊ Username ကို “minmin123” လို့ ထားလို့ရတယ်။ ဒီအချက်အလက်တွေကို ဖြည့်ပြီး “Continue” နှိပ်ပါ။ - အဆင့် ၃: အတည်ပြုခြင်း
GitHub က မင်းရဲ့ အီးမေးလ်ထဲကို အတည်ပြုဖို့ စာတစ်စောင် ပို့လိမ့်မယ်။ အဲဒီ စာထဲက လင့်ခ်ကို နှိပ်ပြီး အကောင့်ကို အတည်ပြုပါ။ ဒါက ဥပမာ၊ မင်း ဖုန်းနံပါတ်အသစ်ထည့်တဲ့အခါ ကုဒ်နံပါတ်နဲ့ အတည်ပြုသလိုပဲ။ - အဆင့် ၄: အကောင့်ဖွင့်ပြီးစီးခြင်း
အတည်ပြုပြီးသွားရင် GitHub က မင်းကို အကောင့်ထဲ ဝင်ခွင့်ပေးမယ်။ အဲဒီမှာ မင်းရဲ့ နာမည်၊ ဓာတ်ပုံ စတာတွေ ထပ်ထည့်လို့ရတယ်။ ဒါပေမယ့် အခုအတွက်ကတော့ ဒီလောက်ဆိုရင် အဆင်ပြေပြီ။
အခြေခံ Configuration တွေ ဘယ်လို လုပ်မလဲ?
Git ကို Install လုပ်ပြီး၊ GitHub အကောင့်လည်း ဖွင့်ပြီးသွားပြီဆိုရင်၊ Git ကို မင်းရဲ့ အချက်အလက်တွေနဲ့ ချိန်ညှိဖို့ လိုအပ်သေးတယ်။ ဒါကို Configuration လုပ်တယ်လို့ ခေါ်တယ်။ ဘာကြောင့်လဲဆိုတော့ Git က မင်း ဖိုင်တွေကို မှတ်တမ်းတင်တဲ့အခါ “ဒီအပြောင်းအလဲကို ဘယ်သူလုပ်တာလဲ” ဆိုတာကို သိဖို့ လိုအပ်လို့ပဲ။ ဒါက ဥပမာ၊ မင်း စာအုပ်တစ်အုပ်မှာ မှတ်စုရေးတဲ့အခါ နာမည်နဲ့ ရက်စွဲ ရေးချန်ထားသလိုပဲ။
ဒီအတွက် မင်း Git ကို မင်းရဲ့ နာမည်နဲ့ အီးမေးလ်နဲ့ ချိတ်ဆက်ပေးရမယ်။ အောက်က အဆင့်တွေကို လိုက်လုပ်ကြည့်ပါ။
- အဆင့် ၁: Terminal သို့မဟုတ် Command Prompt ဖွင့်ခြင်း
- Windows ဆိုရင် Command Prompt (cmd) ဖွင့်ပါ။
- Mac ဒါမှမဟုတ် Linux ဆိုရင် Terminal ဖွင့်ပါ။
- အဆင့် ၂: နာမည်ထည့်ခြင်း
အောက်က အမိန့်ကို ရိုက်ပြီး Enter နှိပ်ပါ။ မင်းရဲ့ နာမည်ကို “Min Min” လို့ ယူဆပြီး ဥပမာပြထားတယ်။
git config --global user.name "Min Min"ဒီအမိန့်က Git ကို “ဒီအပြောင်းအလဲတွေကို Min Min ဆိုတဲ့သူက လုပ်တာပါ” လို့ မှတ်ခိုင်းတာပဲ။
- အဆင့် ၃: အီးမေးလ်ထည့်ခြင်း
အောက်က အမိန့်ကို ရိုက်ပြီး Enter နှိပ်ပါ။ မင်းရဲ့ အီးမေးလ်ကို “minmin@gmail.com” လို့ ယူဆထားတယ်။
git config --global user.email "minmin@gmail.com"ဒါက Git ကို မင်းရဲ့ အီးမေးလ်နဲ့ ချိတ်ဆက်ပေးတာပါ။ GitHub မှာ သုံးမယ့် အီးမေးလ်နဲ့ တူညီအောင် ထားတာ အကောင်းဆုံးပဲ။
- အဆင့် ၄: အဆင်ပြေမပြေ စစ်ဆေးခြင်း
မင်း ထည့်ထားတာ မှန်မမှန် စစ်ကြည့်ဖို့ အောက်က အမိန့်ကို ရိုက်ကြည့်ပါ။
git config --global --listဒါက မင်း ထည့်ထားတဲ့ နာမည်နဲ့ အီးမေးလ်ကို ပြပေးမယ်။ ဥပမာ၊ အောက်ပါအတိုင်း ပြလာရင် အဆင်ပြေပြီ။
user.name=Min Min
user.email=minmin@gmail.comဒီအပိုင်းရဲ့ အနှစ်ချုပ်
အခု မင်း Git ကို ကွန်ပျူတာထဲမှာ Install လုပ်ပြီးသွားပြီ၊ GitHub အကောင့်လည်း ဖွင့်ပြီးသွားပြီ၊ ပြီးတော့ Git ကို မင်းရဲ့ နာမည်နဲ့ အီးမေးလ်နဲ့ ချိန်ညှိပြီးသွားပြီ။ ဒါက ဥပမာ၊ မင်း စာရေးဖို့ ဘောပင်ဝယ်ပြီး၊ စာအုပ်တစ်အုပ်လည်း ယူထားပြီး၊ မှတ်စုရေးဖို့ နာမည်လေး ရေးချန်ထားသလိုပဲ။ နောက်အပိုင်းမှာ မင်း ပထမဆုံး Repository တစ်ခု ဘယ်လို တည်ဆောက်မလဲ၊ Git ကို ဘယ်လို စသုံးမလဲ ဆိုတာကို ဆက်သွားမယ်။